Покраина богата со нафта оди на референдум за отцепување од Канада

Канадската покраина Алберта, која е богата со нафта, ќе одржи референдум за напуштање на Канада во октомври, но премиерката на покраината кажа дека тоа всушност нема да биде гласање за отцепување. Премиерката Даниел Смит кажа дека гласачите наместо тоа ќе одлучуваат дали е дојдено време за одржување референдум за напуштање на Канада.

„Сакам да бидам јасна. Јас го поддржувам останувањето на Алберта во Канада и така би гласала на покраинскиот референдум за отцепување. Тоа е и ставот на мојата влада“, кажа Смит во телевизиско обраќање.

Прашањето ќе гласи дали се за тоа Алберта да остане во Канада или преземање законски чекори според уставот за одржување обврзувачки референдум за напуштање.

Иан Броди, поранешен шеф на кабинетот на поранешниот конзервативен премиер Стивен Харпер, а денес професор по политички науки на Универзитетот во Калгари, кажа дека Смит очигледно дејствува многу претпазливо. „Гласање за тоа дали луѓето воопшто сакаат гласање. Тоа е добар начин да им се дозволи на превртливите гласачи да се свртат против отцепувањето“, кажа Броди.

Потврден одговор на обврзувачкиот референдум не би значел автоматска независност. Прво би требало да се спроведат преговори со федералната влада.

Според одлуката на Врховниот суд на Канада од 1998 година, провинциите не можат еднострано да се отцепат од Канада.

Даниел Беланд, професор по политички науки на Универзитетот Мекгил во Монтреал, истакна дека Смит јавно се спротивставува на независноста, што ги натера некои да го споредат нејзиниот став со оној на тогашниот британски премиер Дејвид Камерон пред референдумот за брегзитот, кој тој го прифати за да ја ограничи гласната фракција во неговата владејачка партија иако не сакаше Обединетото Кралство да ја напушти Европската Унија.

„Политички гледано, Смит се чини дека е решена да ги смири поддржувачите на сопствената партија кои бараат референдум. Ако не го стори тоа, може да се соочи со потенцијално опасен бунт во редовите на партијата“, кажа Беланд.

Федералната либерална влада на премиерот Марк Карни работи со Смит на изградба на нафтовод до брегот на Пацификот за да ги задоволи жителите на Алберта. „Канадската влада цврсто верува дека интересите на жителите на Алберта и на сите Канаѓани се најдобро заштитени кога работиме заедно“, објави федералниот министер Доминик Лебланк на социјалните медиуми.

Беланд кажа дека прашањето на премиерката Смит било формулирано така што некои гласачи би можеле да гласаат за референдум за независност за да испратат порака до федералната влада и остатокот од Канада, без всушност да го преземат ризикот од директно гласање за независност.

„Тоа би можело да ги намали очигледните влогови, па затоа некои гласачи полесно би помислиле дека можат да испратат политичка порака до остатокот од земјата без да ризикуваат да ја доведат покраината до точка од која нема враќање“, смета тој.

Беланд кажа дека евентуалниот иден референдум веројатно ќе пропадне бидејќи поддршката за отцепување од Канада е нешто под 30 проценти, но истакна дека кампањите се важни.

Лидерот на опозицијата во федералниот парламент, конзервативецот Пјер Поилиевре, претходно изјави дека тој и сите конзервативни членови на парламентот ќе се залагаат Алберта да остане дел од Канада за време на кампањата за референдумот.

Смит кажа дека една судијка минатата недела згрешила кога пресудила дека петицијата на граѓаните наменета за активирање на референдумот е неуставна. „Во своето обраќање, Смит објасни дека неодамнешната судска одлука во моментов исклучува таков обврзувачки референдум, што оправдува ново прашање“, кажа Беланд.